Dienstencheques

Test aankoop sept 2009

Als particulier kunt u dienstencheques gebruiken om te betalen voor hulp voor privédoeleinden : huishoudhulp bij u thuis, strijkwerk in een lokaal van de dienstenchequeonderneming, boodschappen voor het huishouden (alleen voor kleine, dagelijkse boodschappen) of hulp bij het vervoer van een persoon met beperkte mobiliteit of van een minderjarig kind met een handicap.

Dienstencheques werden in 2004 in het leven geroepen om zwartwerk tegen te gaan en zogenoemde « buurtbanen » te creëren. Het succes is enorm.

Logisch, want er zijn tal van voordelen, zowel voor de gebruiker als voor de werknemer.

Dienstencheques brengen drie spelers samen : een gebruiker (dat bent u), een werknemer en een erkende onderneming.

Alleen voor particulieren

Wilt u gebruik maken van het systeem van de dienstencheques, dan moet u zich eerst inschrijven bij Sodexo. Dat is de firma die de dienstencheques verkoopt. Nadat u het inschrijvingsformulier hebt opgestuurd, krijgt u van Sodexo een gebruikersnummer. Vanaf dan kunt u bij Sodexo dienstencheques bestellen, ten minste 10 per keer : het volstaat daarvoor het juiste bedrag over te schrijven.

  • Elke dienstencheque kost bij aankoop € 7,50. Maar er hangt een niet te versmaden fiscaal voordeel aan vast : u hebt met 30 % van het bedrag dat u aan de aankoop van cheques hebt besteed, recht op een belastingvermindering. Een dienstencheque kost u daardoor in feite slechts € 5,25 (7,50 – 2,25). En zelfs nog minder, want de gemeentelijke opcentiemen komen boven op die vermindering. Als uw gemeente 7 % opcentiemen heft, kost een dienstencheque u nog slechts € 5,09. In het aangifteformulier voor de belasting vult u op basis van het attest dat u van Sodexo krijgt, in hoeveel u het jaar voordien aan de aankoop van dienstencheques hebt besteed. U mag maximaal € 2 510 aangeven. Maar de kans is groot dat u dat bedrag niet haalt : het komt overeen met 334 dienstencheques, d.w.z. 6 cheques per week ! Gebruikt u er toch méér, verdeel het bedrag dan over uzelf en uw partner, want € 2 510 is het maximum per belastingplichtige, niet per gezin. De fiscus berekent de belastingvermindering zelf. Als u te weinig belasting verschuldigd bent om de vermindering (volledig) te kunnen krijgen, kent hij u een belastingkrediet toe : hij betaalt u dan sowieso de som uit waar u anders naast zou grijpen.
  • Dienstencheques staan op naam. U kunt ze dus niet aan iemand anders doorgeven en de taken moeten worden verricht op het adres dat op de dienstencheques vermeld staat.
  • Dienstencheques blijven 8 maanden geldig na hun uitgiftedatum. Cheques die u niet binnen die termijn hebt gebruikt, zijn vervallen : ze worden noch omgeruild noch terugbetaald.

Dienstencheques die nog niet zijn vervallen maar die u niet meer wenst te gebruiken, kunt u terugbetaald krijgen. Of u kunt ze inruilen voor cheques met een latere vervaldatum.

Soms hangen daar administratieve kosten aan vast. Ook als cheques werden gestolen of verloren zijn gegaan, kunt u uw geld terugvragen.

Overigens kunt u elektronische diensten cheques inruilen voor papieren cheques en omgekeerd. Dat is goed om te weten want u kunt (nog) niet bij alle ondernemingen terecht met elektronische dienstencheques.

Extra jobs, met dank aan de overheid

  • De arbeid wordt verricht door werknemers die in dienst zijn van een onderneming aan wie de federale overheid een speciale erkenning heeft verleend in het kader van het systeem van de dienstencheques. Het kan gaan om commerciële ondernemingen, uitzendkantoren, vzw's, PWA's, ziekenfondsen, OCMW's, vennootschappen met een sociaal oogmerk en zelfstandigen die loontrekkenden in dienst hebben.
  • De onderneming geeft bij Sodexo de dienstencheques binnen die zij van haar werknemers kreeg. Sodexo stort de onderneming vervolgens € 20,80 per dienstencheque : de gebruiker heeft daar bij de aankoop al € 7,50 van betaald en de federale overheid past de overige € 13,30 bij.
  • Sommige ondernemingen vragen de gebruikers om een gebruikersovereenkomst te ondertekenen. Die legt niet alleen de praktische regelingen van de hulp in het huishouden vast, maar ook de rechten en plichten van beide partijen : de duur van de wederzijdse verbintenis, de opzeggingsvoorwaarden, de klachtentermijn (bv. bij verlies of beschadiging van kleding in een strijkatelier), enz.

Alternatief voor zwartwerk

  • In principe kan iedereen als werknemer aan de slag in het kader van het systeem van de dienstencheques. De werknemer krijgt een uurloon dat hoger ligt dan het bedrag van de dienstencheque. Hoeveel het precies bedraagt, hangt af van het paritair comité waaronder de erkende onderneming valt waarvoor hij werkt.
  • De grote troef in vergelijking met zwartwerk is dat de werknemer in het systeem van de dienstencheques een volwaardige arbeidsovereenkomst krijgt en dus sociale bescherming geniet : arbeidsongevallenverzekering, pensioenopbouw, recht op werkloosheidsuitkering, vergoeding voor het woon-werkverkeer, eindejaarspremie, vakantiegeld, behoud van loon in geval van ziekte of klein verlet, vergoeding bij ontslag …
  • De werknemer mag geen bloed- of aanverwant tot de tweede graad zijn van de gebruiker of van een lid van diens gezin. Hij mag evenmin op hetzelfde adres wonen als de gebruiker.

Interessant voor alle partijen

Als werkgever van de werknemer die u met dienstencheques betaalt, is de erkende onderneming verplicht om de werknemer te verzekeren tegen arbeidsongevallen.

De werknemer is dus gedekt als hij op het werk of op de weg van en naar het werk een ongeval heeft. Ook als gebruiker hebt u hier voordeel bij : u hoeft voor de werknemer geen verzekering huispersoneel te nemen. Al ontslaat dat u uiteraard niet van uw verplichting om u als een goede huisvader te gedragen en de werknemer te wijzen op mogelijke gevaren in uw huis (bv. een steile trap, giftige producten enz.).

En als de werknemer zich bij u thuis verwondt, is het aan u om de erkende onderneming te verwittigen die de werknemer in dienst heeft genomen.

Wat als de werknemer bij u spullen beschadigt of breekt ? Hij is alleen zelf aansprakelijk voor dergelijke schade in geval van een zware fout, opzet (moedwillig toegebrachte schade) of een herhaalde lichte fout. In alle andere gevallen is de erkende onderneming aansprakelijk voor de materiële schade die de werknemer heeft veroorzaakt.

In principe beschikken de meeste erkende ondernemingen daarvoor over een verzekering burgerlijke aansprakelijkheid.

Sommige laten de franchise evenwel voor uw rekening, en dat leggen ze dan vast in de gebruikersovereenkomst die ze u laten tekenen.

Lees die overeenkomst daarom aandachtig vóór u ze tekent.

Toegelaten activiteiten

Als particulier kunt u dienstencheques gebruiken om te betalen voor hulp voor privédoeleinden, meer bepaald :

  • huishoudhulp bij u thuis : poetsen, wassen, strijken, occasioneel klein verstelwerk, maaltijden bereiden. Alleen de privéwoning mag worden gepoetst, dus bv. niet de praktijkruimte van een arts of advocaat en evenmin een studentenkamer die u verhuurt ;
  • strijkwerk in een lokaal van de dienstenchequeonderneming ;
  • boodschappen voor het huishouden. Daaronder verstaat men kleine, dagelijkse boodschappen (brood, kruidenierswaren …), dus bv. geen meubels, huishoudtoestellen of warme maaltijden ;
  • hulp bij het vervoer van een persoon met beperkte mobiliteit (die aan bepaalde voorwaarden voldoet) of van een minderjarig kind met een handicap.

Die lijst is exhaustief. U mag uw dienstencheques dus niet gebruiken voor herstelwerkzaamheden (bv. loodgieterswerk), de levering van warme maaltijden of meubels, allerhande klussen (werken aan de elektrische installatie, schilderen, behangen, tuinieren), babysitten, oppassen bij zieken of bejaarden …

Handig én goedkoop : doen dus !

Hulp in het huishouden voor iets meer dan € 5 per uur, dat is een zegen. Stap dus gerust in het systeem, vooral omdat u zo ook nog eens jobs helpt te creëren.

En voor de poetsvrouw die u met dienstencheques betaalt, hoeft u niet eens een verzekering huispersoneel te nemen : ze wordt verzekerd door de erkende onderneming die haar tewerkstelt.

Er gaan stemmen op om de lijst met toegelaten activiteiten uit te breiden met de opvang van zieke kinderen (en/of babysitten ?). Als het zover komt, wordt het systeem zonder twijfel nóg populairder. Voorwaarde is wel dat de werknemers in kwestie een aangepaste opleiding hebben genoten.

Artikel verschenen in september 2009