Vernieuwing regels sociale bescherming binnen EU

Het wordt voor EU-burgers per 1 mei 2010 gemakkelijker om zich vrij door de verschillende landen van de EU te bewegen met behoud van hun socialezekerheidsrechten, zoals opgebouwde pensioenrechten.

De nieuwe regels zorgen ervoor dat wonen of werken over de grens eenvoudiger wordt. Ze leiden er onder meer toe dat u voor de sociale zekerheid geen nadeel ondervindt wanneer u in het buitenland gaat werken, of over de grens gaat wonen. De afspraken gelden ook als u vanuit een ander land in Nederland bent komen werken of wonen.

Vanaf 1 mei 2010 worden werknemers, zelfstandigen, ambtenaren, gepensioneerden, studenten en ook niet-actieven (mensen die geen beroepsactiviteit uitoefenen of hebben uitgeoefend) beschermd door de Europese regels. De nieuwe verordeningen van de EU zijn van toepassing op alle wettelijke sociale verzekeringen (de sociale bijstand valt buiten het bereik van de verordeningen) en bevatten regels die het onder meer mogelijk maken om tijdvakken van verzekering samen te tellen en uitkeringen mee te nemen naar een ander land binnen de Europese Unie. De nieuwe regels zorgen er ook voor dat de samenwerking tussen de verschillende nationale uitvoeringsorganen wordt versneld en versterkt en dat de informatievoorziening aan de burger wordt verbeterd. De elektronische verwerking van gegevens moet daarbij leiden tot een snellere afwikkelingen van aanvragen.

De uitbreiding van de sociale bescherming in de EU is mogelijk geworden doordat de Europese Raad op 27 juli 2009 twee verordeningen heeft aangenomen die de co÷rdinatie van nationale socialezekerheidsstelsels moderniseert en vereenvoudigt. De eerste verordening bevat uitvoeringsvoorschriften voor Verordening 883/2004 (die in 2004 is aangenomen) en de tweede brengt wijzigingen aan in Verordening 883/2004 en haar bijlagen. De wijzigingen waren nodig om rekening te houden met de wetgevingen van de tien nieuwe lidstaten van de EU.

Het Arrest Nikula:. Daarin is bepaald dat de bijdrage mag worden berekend over het wereldwijde inkomen, maar dat de te betalen bijdrage nooit hoger mag zijn dat het wettelijk inkomen, in casu de AOW.

Gelezen op de site van Radio wereldomroep Nederland:www.rnw.nl

Vanaf zaterdag 1 mei gelden nieuwe Europese regels op het gebied van sociale zekerheid. De gevolgen zijn soms verrassend. Zo zullen expats en grenswerkers in de toekomst vaker verzekerd zijn in het land waar ze werken en niet meer in Nederland.

Wie in een ander EU-land werkt moet niet daardoor de toegang kwijtraken tot kinderbijslag, werkeloosheidsuitkeringen en andere vormen van sociale bescherming. Dat vindt ook de Europese Unie, die het vrije verkeer van werknemers binnen Europa wil bevorderen.

De zekerheid wordt door de lidstaten geregeld, niet door Brussel. Wel werpt Europa zich sinds 1971 op als een soort verkeersagent, die aanwijst wie waarheen moet. Het aantal Europeanen dat over de grens werkt is in de tussentijd enorm gegroeid. Ook wordt de sociale wetgeving in veel EU-landen steeds complexer.

Europese verordening 883/2004 moet de regels stroomlijnen. Maar in de praktijk lukt dat lang niet altijd, denkt specialist internationale sociale zekerheid Justien Hendriks van PricewaterhouseCoopers Nederland. 'Moderner is het wel, maar eenvoudiger? Dat kan ik niet zeggen.'

Grenswerkers
Meer dan in het verleden is het uitgangspunt dat Europeanen verzekerd moeten zijn in het land waar ze werken. Zo wil Brussel zorgen dat niemand tussen wal en schip valt. Maar voor grenswerkers - die in Nederland wonen en in Duitsland of België werken of omgekeerd - heeft dat verregaande gevolgen.

In België bijvoorbeeld liggen de sociale premies vaak een stuk hoger. Tot nu toe konden grensarbeiders hun recht op zekerheid in Nederland behouden door één dag per maand thuis te werken. Maar de nieuwe regels maken daar minimaal een kwart van de werktijd van.

Ook omgekeerd zijn de gevolgen soms dramatisch. Een expat die in Duitsland woont en voor een Nederlandse baas werkt, komt niet langer in aanmerking voor Nederlandse WW als hij wordt ontslagen. Hij valt dan onder de Duitse sociale wetgeving en kan ook zijn hypotheekrente niet meer aftrekken.

Verplicht reizen
Voor Europeanen die reizen voor hun werk, zoals luchtvaartpersoneel en vrachtwagenchauffeurs, verandert er eveneens het nodige. Tot nu toe werden ze steeds behandeld als een aparte groep en waren ze verzekerd in het land van hun werkgever. Nu wordt gekeken hoeveel tijd ze in welk land werken.

Dat moet heel precies worden bijgehouden. En dus betekenen de nieuwe regels in veel gevallen een 'administratieve lastenverzwaring', zegt Justien Hendriks. Voor zowel de werkgever als de werknemer.

'Ik had pas een situatie aan de hand waarin een Duitse werknemer in dienst is bij een Duitse werkgever en in België woont. Hij wil in Duitsland verzekerd blijven, maar door zijn bedrijf wordt hij uitgezonden om zowel in Nederland als in België te werken. Werkt hij meer dan een kwart van zijn tijd in België, dan is hij automatisch daar verzekerd.'

Voordelen
Dat kan in theorie zelfs per jaar variëren, waardoor iemand eerst in land A en dan weer in land B verzekerd is. Daarnaast is er een uitzonderingsregel die bepaalt dat iemand met werkgevers in meer dan één Europees buitenland altijd in zijn eigen woonland verzekerd is.

Tegenover al deze verwarring staan wel degelijk ook voordelen. Zo moeten binnen twee jaar de relevante bestanden in alle EU-landen worden gekoppeld. Daardoor hoef je straks als expat niet meer met een hele papierwinkel naar de autoriteiten te stappen om te bewijzen dat je echt recht hebt op zekerheid.

Ook zijn de nieuwe regels niet langer uitsluitend bedoeld voor mensen op wie al een baan wacht. Voor familieleden van expats wordt het nu gemakkelijker om dezelfde sociale bescherming te krijgen. En werkloze expats-in-spé die in een ander EU-land een baan willen zoeken, kunnen daarvoor gemakkelijker dan in het verleden hun uitkering meenemen.

Overgang
Voor werknemers die zich benadeeld voelen door de nieuwe Europese verordening is er overigens nog geen reden voor paniek. Er is voorzien in een overgangsperiode van tien jaar. Zolang hun arbeidssituatie ongewijzigd blijft kunnen ze gedurende die tijd alles toch bij het oude houden.

En willen ze dat niet? Dan moet hun werkgever onmiddellijk overschakelen op de nieuwe situatie, want de keuze daarvoor ligt geheel bij de werknemer. Zo waren de nieuwe regels immers ook bedoeld: als extra bescherming, en niet de zoveelste bron van verwarring.
 

Meer hierover in detail leest u hier en ook hier

In verband met de nieuwe regels wordt de Europese zorgpas vernieuwd.
Dit leest u hier